Het kabinet heeft een breed pakket noodmaatregelen getroffen om de financiële gevolgen van de corona-crisis zoveel mogelijk te beperken.

In deze blog informeren wij je over de Tijdelijke Overbruggingsregeling Zelfstandige Ondernemers (TOZO). 

De TOZO is aanvullend op de overige maatregelen die worden getroffen in fiscaliteit en in de borgstellingssfeer voor ondernemers en is geënt op het Besluit bijstandverlening zelfstandigen (BBZ). De TOZO valt in twee delen uiteen: een inkomensondersteuning voor de zelfstandige zelf en een regeling voor een lening van bedrijfskapitaal.

Inkomensondersteuning voor de zelfstandige zelf

Door de maatregelen die het kabinet heeft getroffen om de verspreiding van het corona-virus te beteugelen derven veel zelfstandige gevestigde ondernemers en ZZP-ers noodgedwongen inkomsten. Het kabinet wil deze groep ondernemers ondersteunen, zodat zij hun bedrijf kunnen voortzetten. Het kabinet komt daarom met een tijdelijke voorziening voor drie maanden die zo snel mogelijk ingaat, de TOZO. Zelfstandig gevestigde ondernemers en ZZP-ers met financiële problemen kunnen een beroep doen op deze voorziening, die door de gemeenten wordt uitgevoerd.

Ondersteuning kan worden aangevraagd in de vorm van een aanvullende uitkering voor levensonderhoud en/of voor bedrijfskapitaal. De uitkering voor levensonderhoud vult het inkomen aan tot het sociaal minimum. Hierbij geldt voor gehuwden en samenwonenden dat het inkomen wordt aangevuld tot een bedrag van ongeveer € 1.500 netto en voor alleenstaanden vanaf 21 jaar tot ongeveer € 1.050 netto per maand. De gebruikelijke lagere bijstandsnormen gelden voor jongeren van 18 tot 21 jaar.

Voorwaarden

Om in aanmerking te komen voor de TOZO gelden de volgende voorwaarden:

  • Er geldt geen toets op levensvatbaarheid van de onderneming. Als zelfstandige moet je bij de aanvraag van de inkomensondersteuning verklaren dat je verwacht dat door de corona-crisis je inkomen de komende drie maanden minder zal zijn dan het sociaal minimum. Wanneer dit achteraf anders blijkt te zijn, moet je dit uit eigen beweging doorgeven aan de gemeente. Bij de aanvraag voor een lening moet je verklaren en aannemelijk maken dat sprake is van liquiditeitsproblemen veroorzaakt door de corona-crisis;
  • Er geldt geen vermogenstoets (zoals spaargeld, eigen huis) en geen toets op het inkomen van je echtgenoot/partner;
  • De eenmalige gift van € 4.000 die via de TOGS kan worden verstrekt aan zelfstandigen wordt niet verrekend met de inkomensondersteuning;
  • De kostendelersnorm wordt niet toegepast. Het niet toepassen van de kostendelersnorm is overigens in strijd met de Participatiewet. Het kabinet komt zo snel mogelijk met een reparatiewet;
  • Indien je meer verdient dan de bijstandsnorm of naast je onderneming meer loon ontvangt uit een regulier dienstverband dan de bijstandsnorm, krijg je geen inkomensondersteuning;
  • De regeling geldt alleen voor Nederlanders (en daarmee gelijkgestelden) vanaf 18 jaar tot de AOW-leeftijd, die wonen en rechtmatig verblijven in Nederland (zie hierna de regeling voor grensarbeiders);
  • Je voldoet aan het urencriterium van de zelfstandigenaftrek uit de inkomstenbelasting (minimaal 1225 uur per jaar gewerkt als zelfstandige). Als je nog geen jaar geleden je onderneming bent gestart, geldt het urencriterium naar rato van het aantal maanden of weken dat is gewerkt;
  • Je oefent je bedrijf of zelfstandig beroep hoofdzakelijk in Nederland uit (zie hierna de regeling voor grensarbeiders);
  • Je voldoet aan de wettelijke vereisten voor de uitoefening van je eigen bedrijf;
  • Je was op 17 maart 18:45 uur ingeschreven in het Handelsregister van de Kamer van Koophandel.

Grensarbeiders

De zelfstandige die in Nederland woont en buiten Nederland zijn bedrijf heeft of zijn zelfstandig beroep uitoefent, kan ook aanspraak maken op bijstand voor levensonderhoud. Voor de omgekeerde situatie (wonen buiten Nederland maar bedrijf/beroep in Nederland) komt een aanspraak op bijstand voor bedrijfskapitaal.

Op deze manier wordt ervoor gezorgd dat zelfstandig ondernemers die in Nederland woonachtig zijn, óf hun bedrijf in Nederland hebben gevestigd, op goede wijze ondersteund kunnen worden, wat bijdraagt aan de doelstelling van de TOZO.

Ook TOZO voor de DGA

Ook een directeur/grootaandeelhouder (DGA) kan een beroep doen op de TOZO. De DGA moet dan aan het urencriterium voldoen. Er moet sprake zijn van volledige zeggenschap en van het dragen van de financiële risico’s. De DGA dient naar waarheid te verklaren en aannemelijk te maken dat de B.V. momenteel geen salaris kan uitbetalen.

Aanvraag voorschot

Gemeenten hebben inmiddels de aanvraag voor een voorschot op de TOZO opengesteld. Dat voorschot is nodig zolang de officiële AMvB nog niet van kracht is en er daarom geen formele beschikking kan worden afgeven.

De aanvraag moet digitaal worden ingediend bij de gemeente waar je woont en dient uiterlijk 31 mei 2020 te zijn gedaan.

Controle

Het kabinet doet een oproep aan zelfstandigen om slechts gebruik te maken van de TOZO indien dat echt nodig is. Gemeenten gaan achteraf controleren of de TOZO rechtmatig is aangevraagd en bij fraude terugvorderen met boetes. De inlichtingenplicht van de Participatiewet is onverkort van toepassing.

Lening voor bedrijfskapitaal

  • De versnelde procedure die voor de inkomensondersteuning geldt, geldt ook voor aanvragen voor een lening voor bedrijfskapitaal tot een bedrag van maximaal € 10.157;
  • Bij de verstrekking van een lening voor bedrijfskapitaal wordt een mogelijkheid tot uitstel van de aflossingsverplichting opgenomen;
  • Bij de verstrekking van een lening voor bedrijfskapitaal wordt een lager rentepercentage gehanteerd dan thans in het BBZ geldt: 2% in plaats van 8%.

Veelgestelde vragen

Klik hier voor veelgestelde vragen over de TOZO en de antwoorden van de overheid daarop.

Klik hier voor de kamervragen over de TOZO en antwoorden van staatssecretaris van Ark.